Wodór: paliwo przyszłości czy kurcząca się nadzieja?

Wielkie oczekiwania, realia trudniejsze

Wodór przez lata uważany był za potencjalny klucz do dekabonizacji przemysłu, transportu ciężkiego oraz stabilizacji systemów energetycznych. Choć ma wyjątkowe zalety – m.in. możliwość długoterminowego magazynowania energii czy znaczące obniżenie emisji CO₂ – jego praktyczne zastosowanie napotyka coraz więcej przeszkód.

Skąd bierze się wodór i dlaczego to problem?

Większość obecnie produkowanego wodoru pochodzi z paliw kopalnych (tzw. „szary” wodór), co w praktyce nadal generuje znaczące emisje. Wodór „zielony”, uzyskany przez elektrolizę z wykorzystaniem odnawialnej energii, jest dopiero rozwijany i wciąż drogi. Nawet przy optymistycznych planach, jego dostępność będzie ograniczona – a zużycie przewidywane przez projektantów „wodoru przyszłości” może przekraczać możliwości jego produkcji.

Niska efektywność energetyczna

W procesie produkcji, transportu i ponownej konwersji wodoru na energię prąd traci około połowy swoich wartości – sprawność całego cyklu to zaledwie ok. 50%. Dla porównania – baterie elektryczne zachowują około 80–90% energii. To fundamentalny powód, dla którego elektryfikacja (np. pojazdów) jest bardziej efektywna i opłacalna.

Wyzwania technologiczne i koszty

Koszty produkcji, transportu i przechowywania wodoru są wciąż bardzo wysokie. Infrastruktura – rury, stacje tankowania, bezpieczne przechowywanie – wymaga ogromnych inwestycji. Na przykład spółki planujące duże projekty wodoru (jak Air Products w USA) napotkały finansowe i polityczne trudności, co doprowadziło do opóźnień i restrukturyzacji planów.

Mniej miejsca w rynku niż zakładano

Początkowy entuzjazm wobec wodoru stygł: wiele planowanych projektów zostało anulowanych, zmniejszono zamówienia lub przełożono inwestycje. Nawet kraje aktywnie wspierające wodór, jak Australia – mimo milionowych środków – przyznają, że sektor stanął w miejscu, a koszty ciągle przewyższają korzyści.

Sektor transportu pod dyktatem baterii

Pojazdy wodorowe, choć mają zalety jak szybkie tankowanie i duży zasięg, przegrywają z samochodami elektrycznymi. Te ostatnie są bardziej efektywne, tańsze w eksploatacji i mają rozwiniętą infrastrukturę ładowania. Liczba sprzedawanych samochodów wodorowych pozostaje mikroskopijna – Hyundai sprzedał zaledwie kilkadziesiąt Nexo rocznie.

Tam, gdzie wodór może mieć sens

Ograniczenia wodoru jednak nie przekreślają go całkowicie. Nadal może się sprawdzić tam, gdzie elektryfikacja jest trudna: przemysł ciężki (np. stal, cement), transport morski i lotnictwo dalekiego zasięgu, długoterminowe magazynowanie energii. Zwłaszcza w miejscach, gdzie dostęp do energii odnawialnej jest wysoki, może wypełnić lukę pomiędzy zbiorowym potencjałem a zapotrzebowaniem.

Podsumowanie

Wodór już dawno przestał być tylko modnym hasłem „energetycznej przyszłości”. Dziś jego potencjał wciąż pozostaje realny w specyficznych zastosowaniach – ale w ogóle traci dominującą pozycję progu transformacji. Coraz częściej to technologie bezpośredniej elektryfikacji, magazyny prądu i zielona infrastruktura stają się priorytetem. Wodór nie znika całkowicie, ale jego rola może pozostać niszowa i ograniczona do wybranych sektorów. Warto patrzeć na niego nie jako rozwiązanie uniwersalne, lecz jako jedno z narzędzi w szerszym zestawie rozwiązań energetycznych przyszłości.