Senat USA i presja podatkowa: co oznacza to dla energetyki wiatrowej i słonecznej?

W czerwcu 2025 r. Senat USA przegłosował projekt ustawy budżetowej–tzw. One Big Beautiful Bill, przygotowaną przez Republikanów, która przewiduje istotne zmiany w mechanizmach wsparcia dla czystej energii. Główne założenia tego projektu, dotyczące energetyki wiatrowej i słonecznej, znacząco ograniczają wcześniejsze przywileje przewidziane w Inflation Reduction Act (IRA) podpisanej w 2022 r. przez administrację Bidena.

Główne zmiany w projekcie Senatu

1. Natychmiastowe wygaszenie kredytów podatkowych – Dotychczasowe ulgi podatkowe (Production Tax Credit i Investment Tax Credit) dla projektów słonecznych i wiatrowych zostaną natychmiastowo zniesione. W praktyce oznacza to koniec tych mechanizmów wsparcia dlа nowych instalacji po 31 grudnia 2027 r. 

   
   

2. Wprowadzenie nowego podatku – Dla projektów ukończonych po 2027 roku przewidziany jest podatеk pod warunkiem, że użyły komponentów z Chin – co drastycznie pogarsza ich opłacalność.

3. Różnice między izbach Kongresu – Projеkt Izby Reprezentantów zakładał wygaszenie ulg do 2028 r., z twardszymi wymogami czasowymi (rozpoczęcie budowy w określonym okresie). Senat zaproponował lżejsze podejście, lecz i tak usuwa większość ulg szybko – politycznie jego wersję określono jako „90 % tego, co chciałaby Izba” 

   
   

4. Utrzymanie ulg dla innych technologii– Kredyty podatkowe dla energetyki jądrowej, geotermalnej i hydroenergetyki mają pozostać w mocy do 2033–2036 r., co wskazuje na wyraźne preferowanie tych technologii przez Republikanów. 

   
   

🏛 Reakcje środowiska

Przemysł energetyczny i związkowcy– Ustawa budzi sprzeciw Boston Chamber of Commerce i związków budowlanych. Sean McGarvey twierdzi, iż „może to być najbardziej niszczycielski dla miejsc pracy przepis w historii”, porównując skutki do likwidacji ponad 1000 dużych projektów gazociągowych Keystone XL. 

Eksperci branżowi i środowiskowi– Elon Musk określił ustawę jako „absurdalnie szaloną i destrukcyjną”, krytykując faworyzowanie przestarzałych technologii kosztem nowoczesnych .– Organizacje takie jak American Clean Power Association i Solar Energy Industries Association alarmują, że ustawa doprowadzi do wzrostu cen energii i zahamowania rozwoju sektora, gdy zapotrzebowanie elektryczne rośnie, także ze względu na centra danych związane ze sztuczną inteligencją 

Skutki dla rynku i społeczeństwa

1. Wzrost cen energii – Bez ulg, koszt instalacji odnawialnych wzrośnie. Analizy Rhodium Group wskazują, że zakrojone na szeroką skalę wdrażanie OZE mogłoby dostarczyć 400–1100 GW mocy. Bez wsparcia ta szansa może zostać utracona, prowadząc do większego udziału gazu i węgla – co skutkuje droższą energią dla konsumentów .

   
   

2. Ryzyko zatrudnienia – Projekty OZE to branża zatrudniająca setki tysięcy osób. Ich zahamowanie może oznaczać masowe zwolnienia, szczególnie w sektorze wiatrowym i słonecznym oraz powiązanych gałęziach gospodarki.

   
   

3. Zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego – W sytuacji nagłego zapotrzebowania na energię (np. AI, centra danych), odstraszenie inwestycji w OZE zwiększa ryzyko niedoboru mocy, co podkreślają senatorzy Tillis i Schatz. 

   
   

Co dalej?

Projekt ustawy Senegal może doczekać się poprawek przed głosowaniem w Izbie Reprezentantów, które ma się odbyć przed 4 lipca 2025 r., zgodnie z celami liderów Republikanów . Istnieją pewne nadzieje, że lobby związane z OZE – a także wewnętrzni umiarkowani GOP – doprowadzą do złagodzenia najbardziej dotkliwych przepisów.

– Senat USA chce usunąć ulgi podatkowe dla wiatru i słońca, wprowadzić nowy podatek na projekty wykorzystujące chińskie komponenty i faworyzować technologie ciągłe (jądr., geoterm., hydro) . Reakcje są silnie negatywne – ekspertów, biznesu i związków – wskazują na groźbę wzrostu cen prądu i utraty miejsc pracy . Ostateczny kształt ustawy ma się wyjaśnić przed 4 lipca; przemysł intensywnie lobbinguje w Senacie i Izbie, by ocalić choć część wsparcia dla OZE.