Rewolucja na morzu: pierwsza wiejska farma wiatrowa z recyklingowalnymi łopatami turbin

W branży energetyki odnawialnej rośnie presja, by elementy stosowane w turbiny wiatrowe były bardziej przyjazne środowisku — zarazem podczas produkcji, eksploatacji i po zakończeniu żywotności instalacji. Na Wyspach (Wielkiej Brytanii lub w ich okolicach) powstaje projekt morskiej farmy wiatrowej, który ma być pionierski: łopaty turbin zastosowane

w tym przedsięwzięciu zaprojektowano tak, by mogły być recyklingowane.

Co wiadomo o projekcie

• Farma nazywa się Sofia i znajduje się na Morzu Północnym, około 195 km od północno-wschodniego wybrzeża Wielkiej Brytanii.

• Zamontowana zostanie tam moc zainstalowana rzędu 1,4 GW.

• Będą użyte turbiny marki Siemens Gamesa typu SG 14-222 o mocy jednostkowej 14 MW, z łopatami o długości ok. 108 metrów i średnicy wirnika około 222 metrów.

• Całość farmy ma zacząć działać do 2026 roku. Po uruchomieniu będzie w stanie zapewnić energię dla około 1,2 miliona gospodarstw domowych.

Co oznacza „recyklingowalna łopata”?

Łopaty turbin wiatrowych są zwykle wykonane z kompozytów, które trudno poddać odzyskowi — często kończą jako odpady trudne do przetworzenia. W projekcie Sofia stosuje się łopaty zaprojektowane tak, by:

• ułatwić ich rozłożenie po zakończeniu eksploatacji na składniki podlegające recyklingowi;

• użyć materiałów, które pozwalają na przeprowadzenie procesu odzysku, np. kompozytów, które można odzyskać lub przetworzyć — albo projektować łopatę z elementami ułatwiającymi separację materiałów;

• zmniejszyć ślad węglowy nie tylko podczas działania turbiny, ale już przy produkcji i utylizacji łopat.

Dokładne technologie i metody nie są jeszcze powszechnie stosowane, ale jest to kierunek, w którym idą innowacje w sektorze offshore.

Znaczenie ekologiczne i energetyczne

• Projekt przyczyni się do redukcji emisji CO₂ — nie tylko dzięki wytwarzaniu zielonej energii zamiast paliw kopalnych, ale także dzięki mniejszemu śladowi węglowemu produkcji i utylizacji elementów turbiny.

• Wpływ na środowisko lokalne może być mniejszy, jeśli uda się uniknąć tworzenia odpadów kompozytowych, które trafiają na wysypiska.

• Dodanie 1,4 GW mocy odnawialnej to znaczący wkład do miksu energetycznego kraju — poprawa bezpieczeństwa energetycznego i mniejsza zależność od źródeł nieodnawialnych.

Wyzwania i bariery

Jak przy każdym innowacyjnym projekcie, tak i tu pojawiają się trudności:

1. Koszty produkcji i technologii — recyklingowalna łopata może wymagać nowych materiałów lub konstrukcji, co zwiększa pierwotne koszty.

2. Skala produkcji — aby technologie były opłacalne, muszą być stosowane w dużych ilościach. Jeśli projektów będzie mało, koszty jednostkowe pozostaną wysokie.

3. Trwałość i wydajność — materiał, który jest łatwo recyklingowalny, musi jednocześnie zapewniać odporność na warunki morskie, wiatr, zużycie mechaniczne itd.

4. Logistyka utylizacji — ważne jest, by istniały realne drogi recyklingu — zakłady, procedury, transport — by łopaty rzeczywiście trafiały do odzysku, a nie na składowiska.

Perspektywy na przyszłość

Projekt taki jak Sofia może stać się wzorcem dla kolejnych morskich farm wiatrowych. Jeśli technologia recyklingowalnych łopat stanie się standardem, branża może skorzystać pod wieloma względami:

• zmniejszenie ilości odpadów trudnych do zagospodarowania,

• lepszy wizerunek środowiskowy, co może sprzyjać finansowaniu (np. przez instytucje, które przywiązują wagę do ESG),

• rozwój nowych materiałów i technologii — co może oznaczać innowacje i miejsca pracy przy produkcji i recyklingu.